Uzaktan Çalışma Yönetmeliği Yükümlülükleri Nelerdir?

İsteğe bağlı olarak uygulanabilecek uzaktan çalışma, kimi durumlarda zorunluluk halini alır. Bu süreçte, uzaktan çalışma yönetmeliği işveren ve çalışanlar için uygulanması gereken yükümlülükler sunar. İçinde bulunduğumuz süreçte değerlendirecek olursak; Corona virüs etkisinde uygulanması mecburi olan sosyal mesafe kuralı ile birçok firma uzaktan çalışmaya başladı. Bu çalışma prensibi uzaktan çalışmayı gerçekleştirebilen ve daha sonrasında çalışacak olan şirketler için kimi yükümlülükler yarattı. 

Yargıtay kararları kapsamında; doğal olaylar (kar, sel, deprem) nedeniyle ulaşımın kısıtlanması ve salgın hastalık (pandemi) nedeniyle karantinaya girilmesi gibi koşullarda 4857 sayılı kanun devreye girmektedir. Ve bu kanunda yer alan maddelerin işçi ve işveren tarafından bilinmesi gerekir.

Bkz:

İş Kanunu Maddelerine göre Uzaktan Çalışma

İş kanununda yer alan 14. maddeye ek fıkralar gereği; “14/4 Çağrı Üzerine Çalışma ve Uzaktan Çalışma” maddesi, “Uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme eylemini evinde ya da teknolojik iletişim araçları vasıtasıyla iş yeri dışında yerine getirmesi ve bu esasa dayalı olarak kurulan yazılı kurallar kapsamındaki iş ilişkisidir.” Bu madde dikkate alınarak çalışanların ofis dışında, teknolojik iletişim araçları ile işleri devam ettirme sürecine katılmaları sağlanmaktadır. 

Salt iş sözleşmesi gereğince evden çalışan ve ofis ortamında çalışan kişiler arasında ayrım söz konusu değildir. İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusundaki önlemleri almak ve çalışanlarını bilgilendirmekle yükümlüdür. Çalışma sürecinin gerektirdiği koşullar için eğitim vermeli, sağlık gözetimi ve ekipman tedariği işlevlerini yerine getirmelidir. 

Bkz:

1. İşveren Yükümlülükleri Nelerdir?

Söz konusu çalışma şeklinde tarafların uzaktan çalışma protokolünü imzalaması gerekir. İşveren veya çalışan tarafından tek taraflı yapılacak olan eylemler geçerli değildir. Ancak kural gereği çalışan taraf 6 gün içinde herhangi bir itirazda bulunmaz ise uzaktan çalışma sürecini kabul etmiş sayılır. Yazılı onay alınamaması durumunda, e-posta aracılığı ile çalışma şartlarının belirlenmesi ve onay süreci gerçekleştirilebilmektedir.

Bu süreçte doğacak masraflar (işi yerine getirmede kullanılacak araçların temini vb.) aksi kararlaştırılmadığı takdirde işveren tarafından karşılanır. İşini devam ettiren ve gereklilikleri yerine getiren çalışanların ücretlerinde herhangi bir kesinti veya indirim yapılamaz. 

2. İş Kazası Durumunda Nelere Dikkat Edilmeli?

İşi yerine getirmeye bağlı olarak yaşanacak kazalar, iş kazası kapsamındadır. İşveren taraf, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli tedbirleri almalıdır. Örneğin, bilgisayar başında çalışan bir kişi için ergonomik önlemlerin alınmaması veya bilgisayara uzun süre bakma gibi nedenlerle doğacak sorunlar, işverenin sorumluluğunda kabul edilir ve iş kazası kapsamına alınır. 

3. Telafi Çalışması Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Telafi çalışması; işçinin çalışma saatlerini tamamlayamaması durumunda veya çalışmadığı günler ve saatler olduğunda, çalışma günlerinin ve süresinin belirlendiği ileri bir tarihte normal saatin üstünde çalışmasıyla bu kaybı telafi etmesidir.   

64. madde “Telafi Çalışması” kapsamında; ‘’Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz. Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.’’ 

1.1. yasal dayanağı İş Kanunu 64. maddesine göre, telafi çalışmasını gerektiren üç durum bulunur;

“a. Zorunlu nedenlere bağlı olarak işin durması,

a.1. Ulusal bayram ve genel tatillerin öncesi veya sonrasında iş yerinin tatil edilmesi, benzeri nedenlerle iş yerinde çalışma sürelerinin önemli ölçüde azaltılması veya iş yerinin tamamen tatil edilmesi,

a.2. İşçinin talebi üzerine kendisine izin verilmesi”

Bkz:

Uzaktan Çalışma Sözleşmesi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Uzaktan çalışma sözleşmesi hazırlanırken işveren ve çalışan arasında ortak kararlar alınmalıdır. 
  • Karşılıklı kolaylıklar ve yasal haklar düzenlemesi yapılmalıdır. 
  • Sözleşme maddeleri esas çalışma şartlarına göre alınmalıdır.
  • Ofis ve evden çalışma maddelerinde değişiklik olmamalıdır.
  • Ödeme ve ücret kesintisi yapılmamalı, gecikmelere mahal verilmemelidir.
  • Sözleşme yükümlülükleri iki taraf içinde geçerli olmalıdır.
  • Taraflar sözleşme maddelerinde bulunan kararlara uyması gerektiğini kabul etmelidir.

Durum değerlendirmesi yapacak olursak;

Evden çalışma, herkesin yapabileceği ve doğru adımları atabileceği bir durum olmamakla beraber gerekli eğitim ve prosedürlerin tamamlanması ile mümkündür. Disiplin, ekip çalışması ve özen gerektirir. Zorunlu hallerde yapıldığı takdirde yükümlülükler barındırır. 

Eğer çalışan ve işveren anlaşmasını sağlayabilirseniz home office avantajlarından faydalanabilir, evden çalışmayla çoğu masraftan muaf olabilirsiniz.

Not: Sözleşme örneğini incelemek için tıklayın veya indir sekmesini kullanarak Word dosyası halinde indirin.

Kaynakça: 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir